Jinekolojik Ultrason Nedir?

Jinekolojik ultrason, kadın üreme organlarının görüntülenmesinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Ultrasonografi ile rahim, rahim iç tabakası, rahim kas tabakası, serviks ve yumurtalıklar değerlendirilebilir.

Ultrason görüntüsü, dokulara gönderilen ses dalgalarının farklı yapılardan geri yansımasıyla oluşturulur. Bu nedenle sıvı, yumuşak doku ve daha yoğun yapılar ultrason ekranında birbirinden farklı görünümler oluşturur.

Jinekolojik ultrason değerlendirmesinin amacı yalnızca “rahim ve yumurtalıklara bakmak” değildir. İncelenen yapıların boyutu, şekli, konumu ve sonografik özellikleri sistematik biçimde değerlendirilir.

Jinekolojik Ultrason Nasıl Yapılır?

Kadın pelvisinin ultrasonografik değerlendirilmesinde farklı teknikler kullanılabilir. Williams'taki bölümde temel olarak transabdominal ultrasonografi ve transvajinal ultrasonografi ele alınmaktadır. Yapıştırılan markdown

Transabdominal ultrasonda prob karın üzerinden kullanılır. Transvajinal ultrasonda ise özel ultrason probu vajinal yoldan yerleştirilerek pelvik organlara daha yakından görüntüleme yapılır.

Hangi yöntemin kullanılacağı değerlendirilmek istenen bölgeye göre değişebilir.

Karından Ultrason ile Vajinal Ultrason Arasındaki Fark Nedir?

Transabdominal ultrasonografi daha geniş bir görüntüleme alanı sağlayabilir. Özellikle büyük veya mesanenin üzerine doğru uzanan pelvik yapıların değerlendirilmesinde panoramik görüntü avantajı bulunur.

Transabdominal değerlendirmede mesanenin dolu olması tercih edilir. Dolu mesane bağırsakların görüntüleme alanından uzaklaştırılmasına ve ultrason dalgalarının iletimine yardımcı olur.

Transvajinal ultrasonografi ise daha yüksek frekanslı prob kullanılması sayesinde daha yüksek görüntü çözünürlüğü sağlar. Bu nedenle gerçek pelvis içerisindeki jinekolojik yapıların ayrıntılı değerlendirilmesi açısından avantajlıdır.

Bazı durumlarda bu iki yaklaşım birbirini tamamlayabilir.

Jinekolojik Ultrasonda Rahimde Nelere Bakılır?

Rahim değerlendirilirken yalnızca rahmin büyüklüğüne bakılmaz.

Williams'taki ultrasonografi kılavuzunda uterus için boyut, şekil ve yönelimin değerlendirilmesi; ayrıca endometrium, myometrium ve serviksin tanımlanması gerektiği belirtilmektedir. Yapıştırılan markdown

Dolayısıyla sistematik bir uterus değerlendirmesinde rahmin genel anatomisi ile rahmi oluşturan farklı dokular birlikte incelenir.

Üreme çağındaki normal uterus yaklaşık 7,5 × 5 × 2,5 cm boyutundadır bununla birlikte uterusun büyüklüğü menopoz durumu ve doğum öyküsü gibi faktörlere göre değişebilir.

Bu nedenle ultrason ölçümleri tek başına değil, hastanın özellikleriyle birlikte yorumlanır.

Endometrium Nedir ve Ultrasonda Nasıl Görülür?

Endometrium, rahmin iç boşluğunu döşeyen tabakadır.

Endometrium sabit bir görünümde değildir. Üreme çağında hormonal değişikliklere bağlı olarak adet döngüsü boyunca sonografik görünümü değişir.

Proliferatif dönemde endometrium karakteristik üç çizgili (trilaminar) görünüm gösterebilir.

Sekretuar dönemde ise endometrium daha ekojen hale gelir. Menstrüasyon sırasında da dökülen dokular ve kan nedeniyle sonografik görünüm değişebilir.

Bu nedenle endometrium değerlendirilirken görüntünün adet döngüsünün hangi döneminde elde edildiği önemlidir.

Myometrium Nedir?

Myometrium, uterusun kas tabakasıdır.

Jinekolojik ultrason değerlendirmesinde endometriumun yanı sıra myometrium da incelenir. Böylece rahim yalnızca dış sınırlarıyla değil, duvarını oluşturan dokular açısından da değerlendirilmiş olur.

Yumurtalıklar Ultrasonda Nasıl Değerlendirilir?

Normal yumurtalıklar genellikle oval şekillidir ve pelvis içerisinde değerlendirilir.

Yumurtalıkların hacmi üç farklı düzlemde yapılan ölçümler kullanılarak hesaplanabilir.

Yumurtalık içerisinde bulunan foliküller, ultrasonografide genellikle yuvarlak ve anekoik, yani sıvı içerikli koyu yapılar şeklinde görülür.

Normal bir folikülün yaklaşık 3 cm'ye kadar büyüyebilir.

Bu bilgi özellikle önemlidir; çünkü yumurtalıkta ultrasonda görülen her sıvı içerikli görüntü otomatik olarak patolojik bir kist anlamına gelmez. Sonografik görünüm fizyolojik değişikliklerle birlikte değerlendirilmelidir.

Fallop Tüpleri Jinekolojik Ultrasonda Görülür mü?

Normal fallop tüpleri genellikle ultrasonografide görülmez.

Dolayısıyla rutin ultrasonda tüplerin görülmemesi tek başına bir problem olduğunu göstermez.

Tüplerin açıklığının özellikle değerlendirilmesi gerektiğinde Williams'ta anlatılan HyCoSy (histerosalpingo-kontrast sonografi) gibi farklı tekniklerden yararlanılabilir.

HyCoSy'yi ayrıca ele alacağız; çünkü bu konu özellikle infertilite araştırması açısından başlı başına ayrı bir yazıyı hak ediyor.

Pelviste Sıvı Ultrasonda Görülür mü?

Evet.

Williams'a göre pelvik ultrason değerlendirmesinde Douglas boşluğunda az miktarda sıvı görülebilir ve 10 mL'den az miktarda sıvının bulunması sık karşılaşılan bir bulgu olabilir. Yapıştırılan markdown

Ancak daha fazla miktarda serbest sıvı saptanması durumunda değerlendirme pelvisle sınırlı bırakılmayabilir. Kaynakta parakolik olukların ve sağ üst kadrandaki Morison poşunun değerlendirilmesinden de söz edilmektedir.

Bu nedenle ultrason bulguları miktar ve klinik durumla birlikte yorumlanır.

Doppler Jinekolojik Ultrasonda Ne İşe Yarar?

Doppler ultrasonografi kan akımının değerlendirilmesini sağlar.

Renkli Doppler, gerçek zamanlı görüntü üzerinde kan akımının özelliklerini göstermeye yardımcı olur. Pulsed Doppler ise damar içerisindeki kan akımına ilişkin farklı ölçümlerin yapılmasına olanak sağlar.

Ancak renkli Dopplerin her rutin jinekolojik ultrason değerlendirmesinde mutlaka kullanılması gerekmez.

3D Jinekolojik Ultrason Nedir?

3 boyutlu ultrasonografi, iki boyutlu görüntülerden farklı olarak incelenen alanın hacim verisinin elde edilmesini sağlar.

Bu hacim daha sonra farklı düzlemlerde yeniden değerlendirilebilir.

Özellikle uterusun koronal düzlemde görüntülenebilmesi 3D ultrasonografinin önemli özelliklerinden biridir.

Kaynakta 3D ultrasonografinin uterus boşluğu, kompleks over kitleleri, infertilite, doğumsal uterus anomalileri ve pelvik taban değerlendirmesi gibi alanlarda kullanılabildiği anlatılmaktadır.

Jinekolojik Ultrasonda Görülen Her Bulgu Hastalık mıdır?

Hayır.Normal anatominin ve adet döngüsüne bağlı fizyolojik değişikliklerin bilinmesi, ultrason görüntülerinin doğru yorumlanmasının temelini oluşturur.

Örneğin yumurtalık folikülleri adet döngüsü içerisinde değişebilir. Endometriumun görünümü de proliferatif dönem, sekretuar dönem ve menstruasyon sırasında farklılık gösterir.

Bu nedenle jinekolojik ultrason değerlendirmesi tek bir görüntü veya tek bir ölçüm üzerinden yapılmamalıdır.

Ultrason bulguları hastanın yaşı, adet döngüsü ve klinik değerlendirmesi ile birlikte ele alınmalıdır.

İzmir’de Jinekolojik Ultrason

Jinekolojik ultrasonografi; uterus, endometrium, myometrium, serviks, yumurtalıklar ve pelvik yapıların değerlendirilmesinde önemli bir görüntüleme yöntemidir.

Ancak ultrasonun değeri yalnızca görüntünün elde edilmesinden değil, elde edilen görüntünün hastanın klinik durumu ile birlikte yorumlanmasından gelir.

İzmir’de jinekolojik muayene ve ultrason değerlendirmesi için Prof. Dr. Selçuk Erkılınç’ın Karşıyaka–Mavişehir’deki kliniğine başvurabilirsiniz.

WhatsApp ile Randevu

Online Randevu

Sık Sorulan Sorular

Jinekolojik ultrasonda hangi organlara bakılır?

Rahim, endometrium, myometrium, serviks, yumurtalıklar ve diğer pelvik yapılar değerlendirilebilir.

Jinekolojik ultrason karından mı yapılır?

Transabdominal veya transvajinal yöntem kullanılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu değerlendirilmek istenen yapıya göre değişebilir.

Karından ultrason için mesane dolu olmalı mı?

Kaynakta transabdominal pelvik ultrasonografi için dolu mesanenin tercih edildiği belirtilmektedir.

Vajinal ultrason daha ayrıntılı mıdır?

Transvajinal prob daha yüksek frekans kullanabildiğinden gerçek pelvis içerisindeki yapıların görüntülenmesinde daha yüksek çözünürlük sağlar.

Yumurtalıkta görülen her folikül kist midir?

Hayır. Foliküller normal yumurtalık fizyolojisinin bir parçasıdır ve adet döngüsü boyunca büyüklükleri değişebilir.

Normal fallop tüpleri ultrasonda görülür mü?

Normal fallop tüpleri genellikle standart ultrasonografide görülmez.