Patoloji Raporu Nedir?
Patoloji raporu, biyopsi veya ameliyat sırasında alınan dokuların mikroskop altında incelenmesi sonucunda hazırlanan tıbbi değerlendirme raporudur.
Bu raporda;
- Kanserin varlığı,
- Kanserin tipi,
- Hücresel özellikleri,
- Yayılım durumu,
- Cerrahi sınırlar
gibi birçok önemli bilgi yer alabilir.
Tedavi planlamasında temel kaynaklardan biri patoloji raporudur.
Patoloji Raporunda Kanserin Tipi Neden Yazılır?
Her jinekolojik kanser aynı özellikleri göstermez.
Örneğin;
- Endometrioid karsinom
- Seröz karsinom
- Müsinöz tümör
- Berrak hücreli (clear cell) karsinom
- Skuamöz hücreli karsinom
gibi farklı tümör tipleri bulunabilir.
Kanserin tipi, tedavi planının oluşturulmasında dikkate alınan önemli bilgilerden biridir.
Grade (Derece) Ne Anlama Gelir?
Patoloji raporunda sık görülen ifadelerden biri “Grade” ya da “Derece” bilgisidir.
Bu kavram, tümör hücrelerinin normal hücrelere ne kadar benzediğini ifade eder.
Genellikle;
- Düşük dereceli (Low Grade)
- Yüksek dereceli (High Grade)
şeklinde tanımlamalar kullanılabilir.
Derece bilgisi tek başına hastalığın evresini göstermez.
Evre ile Grade Aynı Şey midir?
Hayır.
Bu iki kavram birbirinden farklıdır.
Grade, hücrelerin mikroskop altındaki görünümünü ifade ederken;
Evre (Stage), hastalığın vücutta ne kadar yayıldığını gösteren klinik değerlendirmedir.
Bu nedenle patoloji raporundaki derece bilgisi ile hastalık evresi karıştırılmamalıdır.
Cerrahi Sınır (Cerrahi Marjin) Ne Demektir?
Cerrahi sınırlar, ameliyat sırasında çıkarılan dokunun kenarlarının patoloji tarafından değerlendirilmesini ifade eder.
Amaç;
çıkarılan dokunun sınırlarında tümör hücresi bulunup bulunmadığını incelemektir.
Bu bilgi tedavi planlamasında dikkate alınan birçok parametreden yalnızca biridir.
Lenfovasküler İnvazyon (LVSI) Nedir?
Patoloji raporlarında görülebilen terimlerden biri de Lenfovasküler İnvazyon (LVSI) ifadesidir.
Bu değerlendirme;
tümör hücrelerinin lenf veya küçük damar yapılarıyla ilişkisini inceleyen mikroskobik bir bulgudur.
Tek başına hastalığın yaygınlığını göstermez.
Diğer klinik bilgilerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Lenf Nodları Patoloji Raporunda Neden Yer Alır?
Bazı ameliyatlarda lenf nodları da çıkarılarak incelenebilir.
Patoloji raporunda;
- Kaç lenf nodunun değerlendirildiği,
- İncelenen lenf nodlarında tümör hücresi bulunup bulunmadığı
belirtilebilir.
Bu bilgiler evreleme sürecinin önemli parçalarından biridir.
İmmünohistokimyasal Boyamalar Nedir?
Bazı durumlarda patoloji uzmanı ek incelemeler yapabilir.
Bu amaçla kullanılan özel yöntemlerden biri immünohistokimyasal boyamalardır.
Bu incelemeler;
- Tümörün kökenini belirlemeye,
- Bazı biyolojik özelliklerini değerlendirmeye,
- Gerektiğinde ek tanısal bilgi sağlamaya
yardımcı olabilir.
Her hastada uygulanması gerekmez.
Moleküler İncelemeler Patolojiye Dahil Olabilir mi?
Günümüzde bazı jinekolojik kanserlerde moleküler analizler de tedavi planlamasında değerlendirilebilmektedir.
Örneğin;
- Mismatch Repair (MMR) proteinleri
- p53 değerlendirmesi
- POLE mutasyonu
- BRCA ilişkili incelemeler
uygun görülen hastalarda istenebilir.
Bu testlerin gerekli olup olmadığı hastanın klinik özelliklerine göre belirlenir.
Patoloji Raporu Tek Başına Tedavi Kararı İçin Yeterli midir?
Hayır.
Patoloji raporu çok önemli bilgiler içerse de tedavi planı yalnızca bu rapora göre oluşturulmaz.
Ayrıca;
- Hastanın yaşı,
- Genel sağlık durumu,
- Görüntüleme bulguları,
- Hastalığın evresi,
- Laboratuvar sonuçları,
- Cerrahi bulgular
birlikte değerlendirilerek karar verilir.
Patoloji raporu, jinekolojik kanserlerin tanı ve tedavi planlamasında temel bilgi kaynaklarından biridir. Raporda yer alan tümör tipi, derece (grade), cerrahi sınırlar, lenf nodu değerlendirmesi ve diğer mikroskobik bulgular, hastalığın özelliklerinin anlaşılmasına katkı sağlar. Ancak patoloji raporunun tek başına yorumlanması doğru değildir. En doğru değerlendirme, patoloji bulgularının klinik muayene, görüntüleme yöntemleri ve diğer tetkiklerle birlikte uzman ekip tarafından yapılmasıyla mümkündür.
Prof. Dr. Selçuk Erkılınç
Kadın Hastalıkları ve Doğum ile Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi uzmanı. 17 yıllık hekimlik deneyimi, 45+ akademik yayını ve profesörlük akademik unvanı ile kadın sağlığı alanında öncü çalışmalar yürütmektedir.
